Tăng cường đổi mới sáng tạo, nghiên cứu khoa học và chuyển giao công nghệ góp phần thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội

Đây là nội dung của chuyên đề thảo luận được đại diện Sở KHCN Thành phố trình bày trong khuôn khổ lớp tập huấn nghiệp vụ công tác khoa giáo năm 2018 do Ban Tuyên giáo Thành ủy TP.HCM tổ chức vào chiều hôm nay 30/8.

Đối tượng tham dự lớp tập huấn là cán bộ tuyên giáo khối quận, huyện và các sở ngành chức năng. 

Phát biểu khai mạc, Trưởng Phòng Khoa giáo Ban Tuyên giáo Thành ủy TPHCM Nguyễn Thị Thu Hoài nhấn mạnh tầm quan trọng của việc phát triển khoa học - công nghệ, giáo dục đào tạo, cải thiện môi trường… trong việc xây dựng TPHCM có chất lượng sống tốt, văn minh, hiện đại, nghĩa tình.

Căn cứ vào yêu cầu thực tiễn của TP, Ban Tuyên giáo Thành ủy TPHCM tổ chức tập huấn nghiệp vụ công tác khoa giáo ở hai lĩnh vực khoa học công nghệ và môi trường nhằm trang bị kiến thức, cập nhật thông tin, chủ trương, chính sách về các lĩnh vực trên, giúp cán bộ tuyên giáo ở cơ sở nắm bắt vấn đề và làm tốt hơn công tác tham mưu cho cấp ủy góp phần thúc đẩy phát triển khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo từ cơ sở.

Tại lớp tập huấn, đồng chí Nguyễn Việt Dũng - Thành ủy viên, Giám đốc Sở KHCN TP.HCM trình bày chuyên đề "Tích cực đổi mới sáng tạo, nghiên cứu khoa học và chuyển giao công nghệ góp phần thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội theo Nghị quyết 54 của Quốc hội - Trách nhiệm của cán bộ làm công tác tuyên giáo".

Báo cáo viên Nguyễn Việt Dũng - Thành ủy viên, Giám đốc Sở KHCN TP.HCM trình bày chuyên đề. (Ảnh: Song Ka).

Tiếp đến, đại diện Sở TNMT TP.HCM trình bày chuyên đề "Tăng cường sự lãnh đạo của Đảng trong triển khai Nghị quyết số 24-NQ/TW, ngày 3/6/2013 của Ban chấp hành Trung ương về chủ động ứng phó với biến đổi khí hậu, tăng cường quản lý tài nguyên và bảo vệ môi trường và đẩy mạnh công tác vận động, tuyên truyền đối với phân loại rác thải tại nguồn ở cơ sở".

Các chuyên đề nhằm làm rõ các khái niệm mới, phân tích thực trạng và định hướng phát triển ở các lĩnh vực được đề cập, giúp cán bộ tuyên giáo nhìn rõ hơn vai trò, trách nhiệm của mình trong việc tuyên truyền nâng cao nhận thức cho cán bộ, đảng viên và người dân về việc đổi mới sáng tạo, ứng dụng khoa học và công nghệ vào lao động, sản xuất; chủ động ứng phó biến đổi khí hậu, tăng cường quản lý tài nguyên và bảo vệ môi trường, góp phần hiệu quả giải quyết những vấn đề bức xúc trong đời sống người dân như kẹt xe, ngập nước, ô nhiễm môi trường,…

Được biết, hồi cuối tháng 7 vừa qua, Thành ủy TP.HCM đã tổ chức Hội thảo khoa học "Khơi dậy và phát huy truyền thống năng động, sáng tạo để phát triển TP.HCM giai đoạn 2018 - 2020 và những năm tiếp theo”.

Trong tham luận tham gia Hội thảo, đại diện Sở KHCN TP.HCM cho biết: TP.HCM là đô thị đặc biệt, là trung tâm kinh tế - văn hóa - giáo dục - khoa học và công nghệ và đầu mối giao thông quan trọng của Đông Nam Á với diện tích 2.095 km2 và dân số hơn 10 triệu người và là một trong những địa phương dẫn đầu cả nước về tốc độ tăng trưởng GRDP (theo Báo cáo số 213/BC-UBND ngày 25/12/2017 của UBND Thành phố Hồ Chí Minh).

Hiện nay, Thành phố có trên 350.000 doanh nghiệp, đóng góp trung bình hằng năm khoảng 22% tổng sản phẩm quốc nội, 1/3 sản lượng công nghiệp, 1/3 tổng thu ngân sách và 1/4 tổng kim ngạch xuất khẩu của cả nước. Về cơ cấu ngành trong GRDP, khu vực dịch vụ chiếm tỷ trọng 58,26%, khu vực công nghiệp và xây dựng chiếm tỷ trọng 24,78%, khu vực nông nghiệp chiếm tỷ trọng 0,81%.

Thành phố có các Khu công nghệ cao, Khu Nông nghiệp công nghệ cao, Khu phần mềm Quang Trung, Trung tâm công nghệ sinh học, Viện Khoa học công nghệ tính toán..., 45 trường đại học và 30 cao đẳng, trên 125 phòng thí nghiệm và 270 tổ chức khoa học và công nghệ.

So với cả nước, Thành phố có nguồn nhân lực khoa học công nghệ chiếm trên 25%, số doanh nghiệp đang hoạt động chiếm 50%, số lượng doanh nghiệp khởi nghiệp đổi mới sáng tạo và doanh nghiệp khoa học - công nghệ lần lượt chiếm 42% và 15%. 

Kết quả hoạt động đổi mới sáng tạo của Thành phố trong thời gian qua được thể hiện thông qua chỉ số TFP luôn ở mức cao (năm 2015: 35,80%; năm 2016: 35,3%, năm 2017: 36,7%).

Tuy nhiên, theo kết quả tính toán của Viện nghiên cứu kinh tế phát triển, đóng góp của tăng TFP vào tăng trưởng giá trị sản xuất của cả 4 ngành công nghiệp trọng điểm là 50,52% (đóng góp của tăng vốn là 42,82% và của tăng lao động là 6,66%). Đồng thời việc ứng dụng tiến bộ khoa học và công nghệ của các doanh nghiệp trên địa bàn TP.HCM thể hiện kết quả năng suất lao động ở mức cao. Điển hình là 4 ngành công nghiệp trọng điểm có năng suất lao động năm 2016 bằng 1,3 lần năng suất lao động chung của doanh nghiệp, cao hơn 4,4% so với năm 2015; bằng 1,7 lần năng suất lao động xã hội Thành phố và bằng 3,9 lần năng suất lao động xã hội cả nước.

Để đạt kết quả trên, trong giai đoạn 2015 - 2020, Sở KHCN TP.HCM đã nỗ lực tham mưu các cơ chế chính sách, các chương trình và các giải pháp hoạt động nhằm thúc đẩy cho hoạt động đổi mới sáng tạo trên địa bàn Thành phố, từng bước đưa khoa học và công nghệ trở thành động lực phát triển kinh tế - xã hội của Thành phố.

Giai đoạn 2015-2020, Sở KHCN TP.HCM tập trung tham mưu và triển khai các nhóm chính sách nhằm thúc đẩy hoạt động đổi mới sáng tạo trên địa bàn Thành phố, bao gồm:

(1) Chính sách về cơ chế quản lý, tài chính cho khoa học và công nghệ
(2) Chính sách thu hút chuyên gia khoa học và công nghệ
(3) Chính sách đào tạo, bồi dưỡng nguồn nhân lực khoa học và công nghệ
(4) Chính sách hỗ trợ phát triển hệ sinh thái khởi nghiệp đổi mới sáng tạo

Trong năm 2016, Thành phố đã ban hành các chương trình, kế hoạch hoạt động Khoa học công nghệ và đổi mới sáng tạo nhiệm kỳ 2015-2020, gồm:

(1) Chương trình nghiên cứu khoa học - phát triển công nghệ và nâng cao tiềm lực khoa học và công nghệ
(2) Chương trình hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa đổi mới sáng tạo, nâng cao năng lực cạnh tranh và hội nhập quốc tế
(3) Chương trình thúc đẩy phát triển thị trường khoa học và công nghệ
(4) Kế hoạch hoạt động khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo ở cơ sở và Kế hoạch triển khai thực hiện Chương trình hỗ trợ ứng dụng, chuyển giao tiến bộ khoa học và công nghệ về nông nghiệp thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội nông thôn trên địa bàn Thành phố giai đoạn 2016-2025.