Những điều chưa ổn trong Excel, Wi-Fi và font

Ứng dụng lâu đời như Excel hay Wi-Fi đã là những thứ không thể thiếu trong cuộc sống hàng ngày của giới văn phòng, người mê công nghệ nhưng chúng vẫn có những lỗi hay những hạn chế cố hữu từ hết phiên bản này đến phiên bản khác.

Điểm mù của Excel

Có lẽ với một bảng tính Excel, bạn nghĩ ngay rằng đây là công cụ tuyệt vời của Microsoft và là thứ không thể thiếu cho giới văn phòng. Nhưng ít người lại nhìn thấy được những "điểm mù" của Excel, nhất là khi một file có nhiều dữ liệu, con số và chúng ta đơn giản là không nhận thấy chúng bởi vì có quá nhiều lỗi.

Thiết lập mặc định của Excel không giúp được gì nhiều cho người dùng. Nếu bạn có những ô Excel có chứa văn bản nào đó thì tự động dòng văn bản ấy chạy đè lên những ô trống tiếp theo, và điều này cũng có nghĩa là bạn không thể biết được ô tiếp theo có thực sự là ô trống hay không. Cũng có nhiều thủ thuật giúp chúng ta định dạng ô trong Excel, trong đó có chức năng wrap text để gói dòng văn bản vào trọn một ô, shrink to fit để thu nhỏ văn bản trọn một ô, và merge cells để kết hợp các ô lại với nhau, nhưng lại không hề có tùy chọn nào tựa như hãy giữ văn bản trong ô này và đừng có chạy qua ô khác.

Điều đáng nói là cho dù Excel đã tồn tại và phát triển suốt khoảng 30 năm qua nhưng tính năng đề cập trên hầu như chưa hề xuất hiện trong bất kỳ phiên bản Excel nào, kể cả Excel nền Mac mới nhất mà Microsoft vừa tung ra. Một thủ thuật để làm được điều này nhanh chóng là bạn sử dụng dấu ‘ (dấu nháy đơn) gõ vào ô tiếp theo để cho con chữ không bị lấn sang ô này.

Ví dụ như bạn có vài sheet chứa đầy dữ liệu, mỗi sheet có khoảng 20.000 ô chứa dữ liệu, và thông thường chúng ta phải tạo thêm một sheet tóm tắt, gắn liên kết từ sheet tóm tắt này đến các sheet chi tiết liên quan. Excel cho Mac có một lỗi nghiêm trọng là chương trình không xóa các đường dẫn tham chiếu ấy nếu bạn chèn thêm một cột hay một hàng. 

Hoặc trên một bảng có dữ liệu tương tự nhau và lập lại, bạn cũng sẽ khó xác định được ô chính xác. Bạn phải vào tab Formulas và chọn nút Show Fomulas để thay thế nội dung của ô bằng một công thức nào đó, trong trường hợp này, ô liên kết đến một tab khác. Sau đó, bạn phải dò mắt tới lui toàn bộ sheet tóm tắt để tìm những lỗi mà Excel tự tạo ra. 

Chưa hết, nếu bạn có nhiều sheet tab trong một workbook; mỗi tab có tỉ lệ zoom khác nhau, khi bạn copy và dán vài ô từ tab này sang tab khác, Excel ngay lập tức "treo". Nhưng nếu bạn thiết lập lại tỉ lệ zoom đồng nhất giữa các tab, bạn sẽ copy và dán lại thông thường. Nếu công việc của bạn thường phải xử lý những tình huống như vậy thì Excel tự chứng tỏ rằng nó là ứng dụng cực kỳ khó dùng.

Dù vậy, Excel vẫn là chọn lựa số một nếu đem nó so với những ứng dụng cạnh tranh khác. Có một nút được tích hợp trên thanh công cụ cho mỗi ứng dụng cho bạn gửi phản hồi, và có thể đó là cách giúp Microsoft cải thiện Excel hơn. 

Apple chào giã biệt Wi-Fi

Có thông tin cho rằng Apple đang chuẩn bị kế hoạch loại bỏ những thiết bị Wi-Fi ra khỏi dòng thiết bị của họ, mà trước tiên là AirPort và Time Capsule. Có lẽ chúng ta ai cũng sẽ bất ngờ, nhưng giới công nghệ có thể không bởi vì Apple vài năm qua chẳng đụng chạm gì đến Wi-Fi. Từ một công ty dẫn đầu, họ ngưng phát triển và dần dần để tự thụt lùi trong thị trường này.

Có một số lý do. Thiết bị Wi-Fi của Apple mặc định là có giá cao và lại có số lượng bán ra ít. Để củng cố mảng này, Apple phải đầu tư vào phần cứng chipset radio và có lẽ những kỹ sư R&D của Apple lại phải dành thời gian nhiều cho thiết bị Wi-Fi, nhưng thực sự họ lại đầu tư nhiều hơn cho những thiết bị có nhiều lợi nhuận hơn. Hơn nữa, Wi-Fi dường như trở thành chuẩn chung, mặc định và bất kỳ thiết bị cũ kỹ nào có hỗ trợ Wi-Fi đều hoạt động trơn tru với các mạng Wi-Fi hiện thời. Có thể xu hướng công nghệ luôn thay đổi và Wi-Fi luôn hiện diện trong các thiết bị Internet of Things nhưng Apple chưa bao giờ thực sự hướng đến xu hướng này, ví dụ như những gì công ty Cisco Meraki đang làm về điện toán đám mây.

Thiết lập ưu tiên kết nối mạng Wi-Fi khá dễ dàng trên macOS nhưng trên iOS thì lại khác.

Và có lẽ thứ đơn giản mà chúng ta cần chờ đợi là một cái gì đó "khủng" tiếp theo, có thể là 5G. Có vẻ như 5G có được tính linh động cao hơn, có thể thu nhỏ ở mức picocell để vận hành chỉ trong phòng kín. Nếu điều này là khả thi, có thể chúng ta sẽ thay Wi-Fi có nhiều hạn chế và điểm mù bằng công nghệ 5G ở phạm vi nhỏ. 

Có lẽ không ai nghi ngờ Apple đang chiếm vị thế thống trị trên thị trường di động, nhất là chipset của họ luôn là đặc tả sản phẩm đầu bảng. Họ vẫn không tự sản xuất mà chuyển cho Samsung và TSMC gia công, vì họ muốn đảm bảo tính cạnh tranh với chi phí sản xuất thấp nhất. Apple luôn hài lòng với đội ngũ thiết kế chipset nội bộ và rất có thể đội ngũ kỹ sư của họ đang làm việc để nhúng 5G vào chipset mới. Nếu điều này là thật thì Apple là một trong số ít ỏi công ty nhận ra được Wi-Fi là thứ rắc rối vì độ phủ của nó, vì tính bảo mật chưa trọn vẹn. Từ đó, người dùng nào không muốn rắc rối, phức tạp trong việc sử dụng, hay thiết lập sản phẩm của những nhà sản xuất khác sẽ chuộng ngay tính thẩm mỹ và dễ dùng trong sản phẩm của Apple. Hãy thử nhìn xem có bao nhiêu nhà sản xuất thiết bị WiFi nhận ra tính năng double-NAT trong gia đình chỉ là thứ rắc rối mà chẳng có lợi ích là bao. 

Font Cambria và Calibri của Microsoft không còn xuất hiện mặc định trong macOS.

Thứ tự ưu tiên kết nối Wi-Fi

Trên máy tính, như macOS, bạn có thể thiết lập thứ tự ưu tiên kết nối Wi-Fi bằng cách vào System Preferences > Network, chọn adapter Wi-Fi và nhấn nút Advanced. Trong màn hình hiển thị danh sách mạng Wi-Fi, bạn chỉ việc kéo thả mạng Wi-Fi theo thứ tự ưu tiên từ trên xuống.

Nhưng trên iPhone, bạn không thể làm được điều này và cũng không có cách nào để thay đổi thứ tự ưu tiên kết mạng Wi-Fi ấy. Ví dụ, trong văn phòng bạn có hai mạng Wi-Fi, một mạng dùng cho các thiết bị IoT, một mạng dùng chung. Đôi lúc bạn muốn điện thoại của mình liên tục kết nối vào Wi-Fi dành cho thiết bị IoT để điều khiển chúng. Nhưng theo mặc định, iPhone sẽ tự động kết nối đến mạng Wi-Fi nào có tín hiệu mạnh hơn, gần hơn. 

Theo trang hỗ trợ của Apple, iOS sẽ ưu tiên mạng WiFi theo: (1) mạng private gần nhất, (2) mạng private, (3) hotspot gần nhất. 

Nếu iOS dò được nhiều hơn một mạng, nó sẽ dựa trên SSID qua mức bảo mật và chọn dựa theo trình tự: 

*  Private network: EAP

*  Private network: WPA

*  Private network: WEP

*  Private network: Unsecure/open

*  Hotspot network: HS2.0/Passpoint

*  Hotspot network: EAP

*  Hotspot network: WPA

*  Hotspot network: WEP

*  Hotspot network: Unsecure/open

Nếu iOS dò thấy nhiều mạng có cùng cấu hình và mức độ bảo mật, nó sẽ chọn SSID có sóng (RSSI) mạnh nhất. Nhưng trong trường hợp giả định trên, đây là điều mà người dùng không mong muốn. Tại sao Apple không có thêm một chọn lựa dựa trên thứ tự alphabet của tên SSID?

Font Cambria và Calibri bỗng biến mất trong macOS

Nếu bạn thường dùng Pages trong macOS để soạn thảo văn bản, nếu để ý bạn sẽ thấy hai font chữ phổ biến Cambria và Calibri bỗng dưng biến mất và những tài liệu cũ sẽ hiện lên thông báo mất 2 font chữ này nếu chúng có sử dụng trước đây. Chuyện gì đang xảy ra?

Cambria và Calbiri là font chữ của Microsoft và chúng có sẵn trong bộ Office. Và nếu bạn có sử dụng bộ Office for Mac bản mới nhất thì bạn sẽ có lại được hai font này, nhưng các ứng dụng khác thì không. Cho dù đây có phải là vấn đề về bản quyền hay không thì chắc chắn người dùng Mac sẽ không vui vẻ gì. 

Theo thoả thuận bản quyền về hai font này, hai font được Microsoft ghi rõ là dành cho các văn bản văn phòng, không sử dụng cho in ấn DTP. 

Tuy vậy, cũng có cách không mấy "minh bạch" để cài đặt lại hai font này trên macOS. Bởi vì Cambria và Cabliri đi kèm với bộ Office 2016, bạn có thể vào thư mục Applications, tìm đến Microsoft Excel, nhấn chuột phải và chọn Show Package Contents để hiển thị gói ứng dụng Microsoft Excel. Tìm trong thư mục Contents > Resources > Fonts, bạn sẽ thấy hai font trên, và chỉ việc copy hai font ấy vào hệ thống font của macOS. Hoặc thậm chí bạn có thể gắn hard link đến thư mục đó mà không cần copy. 

Còn nếu dư dả tiền bạc, bạn có thể mua font trực tiếp từ Microsoft với bản quyền hoàn toàn thuộc về bạn. Chỉ cần đến Microsoft.com/typography/fonts để mua. Dòng font Calibri mua qua Monotype giá 294 USD, có thể dùng cho "doanh nghiệp, phát triển web, tái phân phối phần cứng & phần mềm hay cài đặt máy chủ."

Nếu bạn muốn dùng font này cho "mục đích cá nhân", mức giá sẽ là 183 USD.

Typography có thể xem là một nghệ thuật tạo hình hiện đại. Những công cụ như FontForge, FontCreator, Fontographer hay Glyphs cho bạn phân tích sâu hơn về thế giới nghệ thuật font chữ. Đó cũng là nơi mà Steve Jobs lấy nguồn cảm hứng để tạo ra những tác phẩm công nghệ kiệt xuất. 

PC World VN 05/2017

Từ khóa: Apple, Bùi Lê Duy, Excel, font, IoT, Microsoft, Wi-Fi